O pobo de Aceveda.

Neste dibuxo, sacado do Google Earth, está situado o pobo actual de Aceveda.

Aceveda é unha parroquia do Concello de O Bolo (Ourense), que xustamente queda o suroeste  de Albergueria. Alberguería estaba situada a pouco máis de 3,6 km. Ver o mapa.

Esto era o que contaba Madoz de Aceveda:

Esto é o que contaba Madoz en 1850 sobre Acebeda.

Cando fala de legua refírese a 5,5 kms. A Ourense había 77 km. e a Viana do Bolo 11 km. A Astorga  104,5 km.

O da "miserable fonte"  ten a súa coña... Decirlle a Madoz, onde esté, que Aceveda tiña fama de ter as mellores castañas de Galicia e a mellor auga de toda a comarca, a famosa auga da zona de O Pereiro...

Nota: o de Aceveda ou Acebeda eu non vou entrar, está claro que o nome virá de que na zona no seu tempo había moitos acevos ou acivros, pero tamén se chaman acibeiras, en fin eu nos mapas que utilizo pon Aceveda, mapa do exército de 1941 e Mapa da Diputación de Ourense  do 2007, polo tanto collín Aceveda pero por suposto estou disposto a poñer o que se demostre que é correcto.

 

Actualmente é un pobo marabilloso cunha paisaxe incrible e moito que ver o seu carón, pero no inverno non hai ninguén no pobo e a verdade é que esto baixa a moral a calquera.

No ano 1994 Aceveda tiña dous veciños e soio dúas almas como decía Madoz. Hoxe ten cero veciños e cero almas no inverno. No verán é outro conto...

Aceveda pertence O Bolo.

Actualmente O Bolo ten 1.286 habitantes para 91,12 Km2 con 28 nucleos de poboación.

Esta foi a evolución de O bolo en habitantes:

 

Evolución da población  de: O Bolo - dende 1900 a fins 2004 -
1900 1930 1950 1981 2004
5.204 5.550 5.285 3.151 1.286

Pasa exactamente o mismo que na Veiga, a disminución dos habitantes foi incrible

 

Fonte do anterior:  Galicia en comarcas. Valdeorras. Ir indo. 2005.

 

Na fotografía de Jose Carlos Álvarez (un trociño) vese a súa situación o Noroeste  de Albergueria. Aceveda perteñece O Bolo non a Veiga.

Na fotografía de Santiago Palmeiro vese en 1995 o camiño que leva dende a presa de Prada ata Aceveda, En total 3,6 kms. Xunto nesta parte o canón do Xares, chámase "estreito de Alberguería". Observar que en 1995 o río Xares iba sin caudal ecolóxico, outra facaltruada das compañías eléctricas, neste caso Endesa.

Polo camiño vese perfectamente a central de Prada que está na marxen dereita onde desemboca o río Mao e se xunta ca pouca auga que baixa do río Xares. Fotografía de Santiago Palmeiro.

Outra vista da Central de turbinas da Presa de Prada. Fotografía Juan Carlos Álvarez.

Polo camiño, de Prada a Aceveda e  si o encoro está baixo vese perfectamente as casas onde estaba a Ferrería, no encoro de Santa Eulalia e na marxe dereita do río Xares. Foto de Santiago Palmeiro.

 

Aceveda,  por non ter,  nin tiña estrada no ano 1994, o primeiro camiño de terra data de 1984,  por eso o artigo de Santiago Palmeiro que me pasa, en realidade son tres artigos,  son auténticas xoias que Santi cede a web de Alberguería. Os artigos explican o por que deste mural que figura dando as gracias a toda esta xente, por poder chegar via Celavente o pobo ou aldea de Aceveda. As loitas que tuveron que facer para conseguir esa estrada.

Este pequeno anaco da web de Alberguería quere ser unha pequena homenaxe a esta xente que a base de reivindicar unha e outra vez conseguiu que se poida chegar en vehículo de motor e non a cabalo dun burro/a a este pobo.

 

Aceveda foi tamén o último pobo en ter luz eléctrica de toda a bisbarra de Valdeorras, e probablemente de toda Galicia. Foi no ano 1990. Dime Santiago Palmeiro que de aquela fixera unha reportaxe marabillosa sobre o evento e que saira na TVE de Galicia. Non descarto recuperala e que esa reportaxe complemente este traballo.

O asfaltado da estrada a Aceveda fíxose no ano 2001, despois de trinta anos loitando por ter unha estrada como Deus manda...e non un camiño de cabras e burros...

Benito Escudero e Manuel Álvarez os últimos veciños do pobo de Aceveda no Bolo. 1994.

O primeiro artigo é unha  entrevista a Benito Escudero e Manuel Álvarez , dous veciños de Aceveda, os únicos habitantes de Aceveda no ano 1994; trátase dun documento histórico para este pobo, unha auténtica marabilla feita realidade.   Sinto que Benito xa non  poida ver este escrito, en internet,  sobre o seo pobo xa que  morreu posteriormente.

Estos son os tres traballos de Santiago Palmeiro, tres xoias, o que lle dou unha vez máis as grazas.

 

1º Artigo con data 16 de xuño de 1994. "Falan os únicos veciños do pobo Benito e Manuel"

 

 

"Benito e Manuel, de 68 e 75 anos, son os únicos habitantes de Aceveda en O Bolo" decía o artigo de Santiago Palmeiro nada menos que feito o 16 de xuño do ano 1994.

Dice Santiago o principio do traballo:

"Fai catro anos Benito e Manuel saíron nos periódicos e na televisión con motivo da chegada da electricidade o seu pobo. Aceveda unha aldea moi pequena perdida no concello  de O Bolo, foi o último nucleo de Valdeorras en recibir a luz eléctrica . Dende entón o progreso foixe achegando  pouco a pouco ata alí e hoxe, os dous únicos veciños que permanecen no lugar teñen case todo o imprescindible para vivir dun xeito digno: auga corrente, teléfono, televisión, frigoríficos, alumeado público...Nebergantes eles, que xa son maiores, non rematan de contentarse porque, ainda con todo esto, síntense soios e aillados do resto do mundo. E con razón, chegar a Aceveda en coche pola única pista de terra que hai, é pouco menos que imposible."

O artigo pode lerse completo neste pdf.

---------------------------------------------------------------------

 

2º Artigo con data 4 de outubro de 1994. "Veciños de Aceveda viaxan 500 kms. para reivindicar un vial"

 

 

 

"Quieren que Corzo asfalte la pista para uso de las dos personas que allí residen" decía o artigo de Santiago Palmeiro nada menos que feito o 4 de outubro do ano 1994.

Dice Santiago o principio do traballo:

Vecinos de Aceveda viajan 500 kilómetros para reivindicar un vial

"Julio no puede contener las lágrimas ante el Concello de O Bolo. Está contando como la difteria acabo con la vida de su  hijo porque el médico no pudo llegar a tiempo a Aceveda. De eso hace casi cuarenta años. Entonces todavía no llegaban los coches a esta aldea donde ahora solo viven dos personas mayores. Hoy si llegan pero por una pista de tierra que en algunas épocas del año solo permite el paso a todoterrenos. Esto ha llevado a familiares y afectados a manifestarse ante el alcalde Bolés ,Manuel Corzo, para que asfalte el vial.  Julio Álvarez recorrió más de 500 kilómetros -vino desde Bilbao- para dejar oir su voz. "

O artigo pode lerse completo neste link.

---------------------------------------------------------------------------

 

3º artigo con data 15 de outubro do ano 1996: "La jungla sin asfalto"

 

 

"Una decena de familias emigrantes recorren cientos de kilómetros para asistir a la fiesta de Aceveda" decía o artigo de Santiago Palmeiro nada menos que feito o 15 de outubro do ano 1996.

Dice Santiago o principio do traballo:

La Jungla sin asfalto

"Vinieron desde madrid, Norte de Portugal, Bilbao y París. Recorrieron cientos de kilómetros entre lluvias y asfaltos y por fin entrraron en el municipio de O Bolo. Tuvieron que recorrer los últimos siete mil metros a quince por hora porque a Aceveda  solo se llega por una pista de tierra fangosa y bacheada. En la aldea le esperaban dos hombre mayores , Benito y Manuel, los únicos habitantes del enclave, lo tenían todo dispuesto para celebrar la fiesta patronal en compañía de todos los antiguos  vecinos, ahora emigrantes"

 

O artigo pode lerse completo neste link

 

-----------------------------------------------------------------------------------

 

Ver unhas cantas fotografías do pobo feitas por Juan Carlos Álvarez.

Pobo de Aceveda. Chegando o pobo...Fotografía Juan C. Álvarez.

Esperando o verán... Fotografía de Juan Carlos Álvarez

No pobo de Aceveda.Fotografía Juan C. Álvarez.

Capela de Aceveda. Debe ser do que mellor que se conserva, gracias a dous veciños e as súas familias,  que traballaron nela.... Fotografía de Juan Carlos Álvarez.

Concretamente  dous fillos de Manuel Escudero, Eduardo e José, foron os encargados de pintar e arranxar o interior aquel ano de 1996 cando a festa da que se fala máis abaixo, nun artigo de Santiago Palmeiro. Un louxeiro de Candeda tamén arranxou daquelas o tellado e unha devota da zona regalou unha imaxen da Virxen do rosario

Outra vista do pobo entre os castaños... Fotografía J.C. Álvarez.

---------------------------------------

Pra rematar dice Guadalupe nun foro deste link, falando de Aceveda: (08/03/2009)

 

"Yo soy nacida en acebeda y orgullosa de ello y lucho por que mi pueblo siga un poquito vivo que es dificilísimo pero yo lo intento,  el primer sábado de agosto estamos intentando juntarnos todos los nacidos allí,  lo hicimos el año pasado y fue uno de los días más felices reunirnos allí en memoria a nuestros padres que lucharon mucho y sufrieron con la agonía de su pueblo por que las instituciones no les apoyaron "

 

Me gustaría Guadalupe completar este trabajo sobre Aceveda, quedo,  si lo ves bien,  a la espera que de que echeis una mano para poner vuestras fotografías y saber de vuestras fiestas en agosto en este pueblo.

Un saludo muy grande: Secundino Lorenzo    Mi email :  slorenf@gmail.com

Unha das fotografías da festa do 2008.

 

Efectivamente en xullo do 2010. Guadalupe faime chegar unhas fotografías da festa de Aceveda, que se fai o primeiro domingo de Agosto, as fotografías son todas do ano 2008. Aquí as tedes.

Para rematar unha sensacional fotografía (un trociño, xa que era moi grande) dunha fotografía de Panoramio ? sacada dende San Fiz, ou sexa dende a marxen dereita do río Xares.

Vovel a la página "O encoro do Umia" Saír